Η χειρουργική του μέλλοντος, σήμερα: Ο γιατρός που χειρίζεται με ακρίβεια χιλιοστού το ρομποτικό σύστημα Da Vinci

Σε μια εποχή που η τεχνολογία μεταμορφώνει ριζικά την ιατρική πράξη, η ρομποτική χειρουργική ανοίγει νέους δρόμους ασφάλειας και ακρίβειας. Ο Δρ Χάρης Κωνσταντινίδης, Γενικός Χειρουργός – Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ, Διευθυντής Κλινικής Ρομποτικής Γενικής Χειρουργικής και Ογκολογίας Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης, ανήκει στη γενιά των γιατρών που συνδυάζουν την εμπειρία του νυστεριού με την τεχνογνωσία της ρομποτικής πλατφόρμας Da Vinci.

1. Κύριε Κωνσταντινίδη, τι σας οδήγησε να ασχοληθείτε με τη ρομποτική χειρουργική;

Πριν από 20 χρόνια, όταν σαν νέος γιατρός προσπαθούσα να φανταστώ πως θα είναι η χειρουργική του μέλλοντος, η απάντηση ήταν προφανής. Ρομποτική τεχνολογία και χειρουργική! Η ανάγκη λοιπόν να εφαρμοστεί η νέα αυτή πρωτοποριακή προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου και άλλων σοβαρών παθήσεων με ώθησε στο να είμαι από τους πρώτους στην Ευρώπη και φυσικά στην Ελλάδα που θα προσφέρουν πλήρως τις νέες αυτές θεραπευτικές δυνατότητες σε όλους τους ασθενείς.

2. Ποια είναι τα κύρια πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής σε σχέση με την κλασική λαπαροσκοπική;

Η σύγχρονη χειρουργική για να είναι μη τραυματική στηρίζεται σε πολύ μικρές τομές, οπές ουσιαστικά, και τη χρήση ειδικών καμερών. Η ρομποτική διενεργείται με τη βοήθεια μιας υπέρ υψηλής ανάλυσης τρισδιάστατης κάμερα, που αποτυπώνει την εικόνα των ιστών και του χειρουργικού πεδίου με πολλαπλάσια ανάλυση από αυτή που θα μπορούσε να αντιληφθεί από μόνο του το ανθρώπινο μάτι, ή και οι συμβατικές λαπαροσκοπικές κάμερες. Επιπλέον η απεριόριστη ευελιξία που προσφέρουν τα ρομποτικά εργαλεία, έρχεται να ξεπεράσει όλους τους περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τόσο την ανοικτή, όσο και τη λαπαροσκοπική χειρουργική. Με μια φράση θα λέγαμε πως χρησιμοποιώντας το χειρουργικό ρομπότ βλέπουμε καλύτερα, αποκτάμε ακρίβεια αδύνατη για το ανθρώπινο χέρι και τελικά γινόμαστε καλύτεροι χειρουργοί.

3. Τι σημαίνει στην πράξη για τον ασθενή το “λιγότερο επεμβατικό χειρουργείο”;

Ο όρος αυτός αποτελεί την πεμπτουσία της σύγχρονης χειρουργικής και ογκολογίας. Ο τρόπος που διενεργούμε όλες πλέον τις επεμβάσεις έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί. Η μεγαλύτερη ενόχληση που αντιλαμβάνεται κάθε ασθενής είναι το χειρουργικό τραύμα, όταν λοιπόν αυτό περιορίζεται στο ελάχιστο, επιτυγχάνεται πολύ ταχύτερη ανάρρωση και μια συνολικά πολύ φιλικότερη μετεγχειρητική εμπειρία. Από την πλευρά του γιατρού πλέον, τα χειρουργεία γίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια, αναίμακτα, με ασύγκριτα λιγότερες επιπλοκές και τελικά με μεγαλύτερη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

4. Υπάρχουν συγκεκριμένες παθήσεις ή επεμβάσεις όπου το Da Vinci υπερέχει;

Η ρομποτική χειρουργική εφαρμόζεται κατά βάση σε σύνθετες και ογκολογικές επεμβάσεις. Η ομάδα μου έχει πρωτοστατήσει στο να καθιερωθούν η σύγχρονες αυτές θεραπείες τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, μέσω της ιδιότητας ως διεθνής εκπαιδευτής του συστήματος Da Vinci. Είμασταν οι πρώτοι που εφαρμόσαμε τη ρομποτική στον καρκίνο του οισοφάγου και του στομάχου στη νότια Ευρώπη, καταδεικνείοντας διπλάσια ποσοστά αποτελεσματικότητας και μειωμένες επιπλοκές κατά το ήμισυ σε σχέση με τις υπόλοιπες τεχνικές. Στον τομέα του καρκίνου του παχέος εντέρου, διδάσκοντας τις επεμβάσεις αυτές σε πλήθως ξένων πανεπιστημίων, αποδείξαμε πως η πιθανότητα διενέργειας στομίας (παραφύση έδρας), υποδιπλασιάζεται με τη χρήση του ρομπότ, ενώ αντίστοιχα η ριζικότατα της επέμβασης αυξάνεται σημαντικά. Στον τομέα της παλινδρόμησης και της διαφραγματοκήλης επίσης, με νέες τεχνικές εφαρμογής απορροφήσιμων πλεγμάτων που προτείναμε μέσω ευρωπαικών πολυκενρτικών μελετών στη διεθνή βιβλιογραφία, καθιερώσαμε τη ρομποτική αντιμετώπιση των καταστάσεων αυτών ως το διεθνές Golden Standard. Περιληπτικά θα λέγαμε πως η ρομποτική χειρουργική μπορεί και πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε δύσκολο χειρουργείο, και ακόμη περισσότερο για την αντιμετώπιση των διαφόρων μορφών καρκίνου.

5. Πόσο σημαντική είναι η εμπειρία του χειρουργού στη χρήση του ρομποτικού συστήματος;

Η χειρουργική ικανότητα είναι μια δεξιότητα που, με εφόδιο το ταλέντο, αναπτύσσεται με πολυετή και επίπονη εκπαίδευση, χτίζοντας σταδιακά ανώτερα επίπεδα εφαρμογής της. Στις μέρες μας θα έλεγα πως η ρομποτική αποτελεί το ανώτερο επίπεδο εξειδικευμένης χειρουργικής, οπότε αυτονόητα τόσο η μακροσκελής εκπαίδευση, όσο και η πολυετής εμπειρία είναι συνθήκες απαραίτητες για την επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος. Έχοντας 20ετή σχεδόν παρουσία στην πρώτη γραμμή της διεθνούς ρομποτικής, αλλά και παρακολουθώντας ως διεθνής εκπαιδευτής την εξέλιξη στο χρόνο από πολυάριθμα προγράμματα ρομποτικής που ξεκίνησα σε ευρωπαϊκές χώρες, θα έλεγα πως έμφυτη έφεση και η εμπειρία στις νέες τεχνολογίες αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες στην επιτυχία αντίστοιχων προγραμμάτων.

6. Πώς βιώνει ο ίδιος ο γιατρός τη “συνεργασία” με το ρομπότ;

Το χειρουργικό ρομπότ είναι μια ευλογία, ένα πολύτιμο δώρο για κάθε ασθενή που πραγματικά το χρειάζεται. Δίνει τη δυνατότητα στο γιατρό του να γίνει καλύτερος χειρουργός, του επιτρέπει να διενεργεί χειρισμούς που ξεπερνούν τους περιορισμούς της ανθρώπινης φύσης, μετατρέποντας πολλές φορές το φαινομενικά αδύνατο σε εφικτό. Και φυσικά όλα αυτά, μόνο χαρά και ικανοποίηση μπορούν να προσφέρουν στον χρήστη, τον χειρουργό δηλαδή που είναι σε θέση να προσφέρει τη βέλτιστη λύση σε κάθε ασθενή.

7. Πώς βλέπετε την εξέλιξη της χειρουργικής τα επόμενα χρόνια;

Η σύγχρονη χειρουργική έχει μεταπηδήσει εδώ και αρκετά χρόνια στην ελάχιστα επεμβατική εποχή. Στόχο, αλλά και καθήκον μας πρέπει να αποτελεί ο νέος αυτός τρόπος αντιμετώπισης των προβλημάτων υγείας να είναι διαθέσιμος σε όλα τα νοσοκομεία του κόσμου. Εκπαιδεύοντας τους νέους συναδέλφους στις τελευταίες τεχνολογίες φιλοδοξούμε και σχεδιάζουμε αυτές να είναι προσιτές σε όλον τον κόσμο. Πέρα από αυτό, ίσως η γενιά μου πριν αποσυρθεί να είναι μάρτυρας της αυτόνομης ρομποτικής χειρουργικής, όπου το σύστημα πλέον θα μπορεί να παίρνει από μόνο του αποφάσεις και πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια ενός χειρουργείου. Αυτός βέβαια είναι ο τελευταίος τομέας της ιατρικής που θα δεχθεί την ενεργό εμπλοκή της τεχνίτης νοημοσύνης, καθώς οι συνθήκες του χειρουργείου και η κρισιμότητα κάθε απόφασης φαίνεται να απαιτεί για αρκετά χρόνια ακόμη τον ανθρώπινο παράγοντα ως πρωταγωνιστή.

8. Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους ασθενείς που διστάζουν μπροστά σε μια ρομποτική επέμβαση;

Η ρομποτική χειρουργική είναι εδώ και πάρα πολλά χρόνια μια καταξιωμένη χειρουργική μέθοδος που έχει προσφέρει σε εκατομμύρια ασθενείς σε όλον τον κόσμο ανώτερα χειρουργικά αποτελέσματα. Επιλέγοντας τη ρομποτική και μια έμπειρη ομάδα γιατρών, διασφαλίζει ο καθένας πως θα έχει τη βέλτιστη αντιμετώπιση σε κάθε του πρόβλημα, με βάση τα υψηλότερα διεθνή στάνταρ. Η ρομποτική λοιπόν είναι το παρόν και το μέλλον της σύγχρονης χειρουργικής και ογκολογίας.

Πηγή: The Opinion