Κατά την τελευταία δεκαπενταετία η εφαρμογή πηγών ενέργειας Laser βρίσκει ιδιαίτερη εφαρμογή στη χειρουργική. Ο όρος LASER αντιπροσωπεύει τα αρχικά των «Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation» και μεταφράζεται ως ενίσχυση φωτός με διεγερμένη εκπομπή ακτινοβολίας. Το Laser αποτελεί μία ειδική δέσμη φωτεινής ακτινοβολίας, η οποία δεν υπάρχει σε φυσικές συνθήκες, αλλά παράγεται με ειδικό τεχνολογικό εξοπλισμό. Η ακτινοβολία αυτή χρειάζεται μία πηγή ενέργειας ( π.χ. Ηλεκτρικό ρεύμα) και ένα φυσικό «μέσο» για να παραχθεί (κρύσταλλος, αέριο κ.λπ.). Ανάλογα με το «μέσο» που χρησιμοποιείται για την παραγωγή της δέσμης, η ακτινοβολία παρουσιάζει τις εκάστοτε ιδιότητες που την χαρακτηρίζουν και καθορίζουν την δράση της.

Χαρακτηριστικά της δέσμης Laser που την κάνουν να έχει ιδιαίτερη εφαρμογή στη χειρουργική είναι το ότι έχει συγκεντρωμένη ενέργεια σε σταθερή δέσμη φωτός, η οποία δεν διαχέεται και δεν αποκλίνει κατά την πορεία της. Δηλαδή, με λίγα λόγια, η δέσμη φωτός ξεκινάει από την πηγή και καταλήγει στον στόχο έχοντας την ίδια διάμετρο και ισχύ. Η δέσμη του laser μπορεί να μεταφερθεί, είτε διαμέσων του αέρα όπως το κοινό φως, είτε μέσω ειδικών μεταφορέων δέσμης όπως οι οπτικές ίνες. Η ειδική δράση που έχει το Laser στον ανθρώπινο ιστό έχει μελετηθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, και έχουν αναπτυχθεί διάφορα είδη Laser ανάλογα με την δράση που επιθυμούμε.

Ανάλογα με το «μέσο» που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του laser έχουν κατασκευασθεί οι κάτωθι τύποι Laser που χρησιμοποιούνται στην ιατρική και ειδικότερα στην χειρουργική:

  • Laser διοξειδίου του άνθρακος – CO2, που είναι και το πιο διαδεδομένο.
  • Laser NdYag, χρησιμοποιούμενο συχνά στην χειρουργική, την ενδοσκοπική επεμβατική χειρουργική και γαστρεντερολογία.
  • Laser αργού, χρησιμοποιούμενο στην αγγειολογία, λόγω της ειδικής δράσης στην αιμοσφαιρίνη των τριχοειδών αγγείων.
  • Laser Excimer, χρησιμοποιούμενο στην οφθαλμολογία.
  • Διάφοροι άλλοι τύποι Laser, με αισθητικές κυρίως εφαρμογές.

Σήμερα, οι εφαρμογές των Laser στη χειρουργική είναι πολλαπλές και σταδιακά αυξανόμενες. Η βασική επίδραση της δέσμης Laser στον ανθρώπινο ιστό εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων είναι το είδος του ιστού, η περιεκτικότητα του σε νερό – αίμοσφαιρίνη – μελανίνη κ.λπ., το μήκος κύματος της ακτινοβολίας και η ισχύς της δέσμης. Οι πολυποίκιλοι συνδυασμοί που προκύπτουν δημιουργούν ένα ευρύτατο φάσμα διακυμάνσεων και επομένως εφαρμογών, τις οποίες ο ειδικευμένος στα Laser χειρουργός καλείται να γνωρίζει, για να εφαρμόσει τη νέα αυτή τεχνολογία με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Εφαρμογές του χειρουργικού laser

Το χειρουργικό Laser μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση πολλών και διαφόρων παθήσεων. Το Laser CO2, αποτελεί τον βασικό τύπο Laser που χρησιμοποιείται προσφέροντας ταχύτατη δράση, αναίμακτο πεδίο, ελάχιστη ουλή και άριστη επούλωση. Εφαρμόζεται σε:

  • Παθήσεις δέρματος και μαλακών μορίων. Τέτοιες είναι οι σπίλοι (κοινώς «ελιές»), οι μυρμηγκιές, οι κάλοι, οι εισφρύσεις όνυχος, τα ποικίλα θηλώματα, οι κύστεις, τα λιπώματα, τα επιθηλίωματα κ.λπ.
  • Χειρουργικές παθήσεις πρωκτού και περινέου. Αφορά τις αιμορροΐδες, τα παραεδρικά συρίγγια και αποστήματα, τις κύστεις κόκκυγα, τα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων, κ.λπ. Οι επεμβάσεις συνοδεύονται πάντα από μετεγχειρητικά γρήγορη ανάρρωση και λιγότερο πόνο.
  • Ενδοσκοπική-λαπαροσκοπική χειρουργική. Πρόκειται για απόλυτα εξειδικευμένες επεμβάσεις, που απαιτούν τόσο εξειδικευμένη γνώση, όσο και ιδιαίτερο υλικοτεχνικό εξοπλισμό. Χρησιμοποιείται σε διάφορες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις, όπως για παράδειγμα στις γυναικολογικές επεμβάσεις, όπου το Laser μέσω οπτικής ίνας αποτελεί άριστο μέσο καταστροφής των εστιών ενδομητρίωσης. Χρησιμοποιείται επίσης στην ενδοσκοπική γαστρεντερολογία, ουρολογία και πνευμονολογία με σκοπό την ελάχιστα επεμβατική αντιμετώπιση όγκων και στενώσεων.